intro
Op zaterdag 14 november stond Grave volop in de belangstelling. De landelijke intocht van Sinterklaas kwam naar onze regio, met duizenden bezoekers, live televisieopnamen en een grote organisatie achter de schermen. Terwijl kinderen uitkeken naar de aankomst van de Sint, werkten verschillende partijen samen om ervoor te zorgen dat iedereen veilig van het evenement kon genieten. Ook Veiligheidsregio en Brandweer Brabant-Noord speelde daarin een belangrijke rol. We spraken met collega’s Kees Arts, Freddy Peters en Harry Eijkemans over hun bijdrage aan deze bijzondere dag.
Kees
“Leuk, tof evenement!”, was de eerste gedachte van Kees Arts, coördinator evenementenveiligheid, toen hij hoorde dat de landelijke intocht naar Grave zou komen. “Het is een evenement dat hier maar één keer plaatsvindt. Bovendien is het een live televisie-uitzending waar miljoenen mensen naar kijken, en dat brengt een heel andere dynamiek met zich mee.”
Als coördinator evenementenveiligheid hield Kees het overzicht over de verschillende veiligheidsaspecten en de samenwerking tussen de betrokken partijen. “Je wilt ervoor zorgen dat alle onderdelen goed op elkaar aansluiten. Iedereen kijkt vanuit zijn eigen expertise naar het evenement, maar uiteindelijk moet het samen één geheel vormen.”
Een landelijk evenement met lokale uitdagingen
De landelijke intocht was niet te vergelijken met een doorsnee evenement. Er waren veel partijen bij betrokken, van de landelijke organisatie en de gemeente Land van Cuijk tot hulpverleningsdiensten, andere veiligheidspartners en de televisieproductie. De gemeente had daarbij een bijzondere rol: ze was niet alleen betrokken bij de veiligheid, maar ook bij de organisatie van het evenement.
Bij een landelijke productie ligt al een stevige basis. Daardoor konden de betrokken partijen zich vooral richten op de lokale situatie en de onderdelen die nog niet vastlagen. “Wij vullen de onderdelen en bijzonderheden aan die nog niet vastliggen”, vertelt Kees. En die vroegen in Grave om de nodige aandacht. De historische binnenstad met smalle straten, de verwachte drukte, de ligging aan de Maas en de bereikbaarheid van Grave maakten het evenement bijzonder. “Juist door met elkaar de diepte in te gaan, kun je ervoor zorgen dat alles goed op elkaar aansluit.”
Voorbereiden op verschillende scenario’s
Voor Freddy Peters van afdeling Risicobeheersing lag een belangrijk aandachtspunt bij de veiligheid van het publiek. Hij keek onder meer naar de plekken waar bezoekers samenkwamen, de capaciteit van de publieksvakken en de mogelijkheden om deze bij een incident veilig te verlaten.
Naar verwachting zijn er 25.000 bezoekers geweest. Om het publiek goed over het gebied te verdelen, werd het evenemententerrein daarom opgedeeld in verschillende publieksvakken. “Je kijkt niet alleen naar hoeveel mensen ergens kunnen staan, maar vooral ook naar hoe ze daar weer weg kunnen”, was de kern van Freddy’s werk. Tijdens de laatste controles werd nagegaan of de situatie buiten overeenkwam met de plannen die vooraf waren gemaakt.
Ook de bereikbaarheid van hulpdiensten kreeg veel aandacht. Harry Eijkemans van afdeling Preparatie hield zich bezig met de bereikbaarheid voor de brandweer en de beschikbaarheid van bluswater. “Om ons goed voor te bereiden, houden we rekening met een ongunstig scenario. In dit geval gaan we ervan uit dat het verkeer vastloopt en de bereikbaarheid van de stad heel beperkt is”, vertelt Harry. “Daarom zetten we in op een oplossing waarbij brandweervoertuigen zowel binnen als buiten de afgesloten binnenstad beschikbaar zijn.”
Ook de aankomst van Sinterklaas over het water bracht specifieke aandachtspunten met zich mee. De brandweer hield rekening met mogelijke incidenten op het water en de omstandigheden bij de stuw van Grave. Zo werd bekeken hoe hulpverleners bij een incident snel ter plaatse konden zijn.
“Het zijn eigenlijk twee verschillende uitdagingen: de bereikbaarheid op het land en de veiligheid op het water”, legt Harry uit. “Op beide moeten we voorbereid zijn.”
Samenwerken maakt het verschil
De werkzaamheden van Kees, Freddy en Harry stonden niet los van elkaar. Juist door vanaf het begin samen op te trekken, konden zij hun adviezen op elkaar afstemmen en richting de gemeente en de organisatie één duidelijk verhaal vertellen.
Freddy en Harry hadden regelmatig contact over hun werkzaamheden. Freddy keek vanuit Risicobeheersing naar de veiligheidsrisico’s, terwijl Harry zijn kennis van brandweerzorg, bereikbaarheid en bluswatervoorzieningen inbracht. Kees verbond de verschillende belangen en disciplines vanuit zijn rol in de evenementenveiligheid.
Op de dag zelf was er een veiligheidsteam waarin verschillende coördinatoren samen de situatie volgden en waar nodig bijstuurden. Zo konden de betrokken partijen snel met elkaar schakelen wanneer de omstandigheden daarom vroegen.
Ook andere partners waren nauw betrokken, zoals de gemeente, politie, beveiliging, de GHOR en de evenementorganisatie.
Voorbereid op medische hulpverlening
Ook de GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio) was nauw betrokken bij de voorbereiding van de intocht. Samen met de Evenementen Zorg Organisatie (EZO) werd een zorgplan opgesteld. Daarin werd onder meer gekeken naar het aantal verwachte bezoekers, de activiteiten, de omgeving, de bereikbaarheid en de mogelijke zorgvragen. Op basis daarvan werd bepaald welke medische zorg tijdens het evenement nodig was.
Richard Drijver, Adviseur Risico, Crisisbeheersing en Evenementen bij GHOR Brabant Midden-West-Noord, was vanuit de GHOR betrokken bij de voorbereiding. “We hebben het zorgplan van EZO beoordeeld en gekeken of de medische hulpverlening goed was georganiseerd. Daarbij was de bereikbaarheid een belangrijk aandachtspunt. Juist omdat de reguliere hulpverlening door de drukte en beperkte bereikbaarheid mogelijk vertraging kon oplopen, hebben we daar extra aandacht aan besteed. Het was belangrijk dat hulpdiensten ook voor reguliere 112-meldingen voldoende doorgang hielden.”
Ook hierin was samenwerking belangrijk. “Tijdens de voorbereiding trokken we samen op met de andere hulpdiensten. We namen deel aan de vooroverleggen en stemden de verschillende plannen en aandachtspunten met elkaar af. Bij een incident kon daardoor snel met de andere hulpdiensten worden geschakeld.”
Tijdens de intocht nam de Officier van Dienst Geneeskundig evenementen (OvD-Ge) van de GHOR plaats in het veiligheidsteam, waar hij bij incidenten nauw samenwerkte met de andere hulpdiensten.
De generale repetitie
Een belangrijke laatste stap in de voorbereiding was de generale repetitie op vrijdag 13 november, één dag voor de intocht. De televisieproductie en de organisatie bereidden zich daar voor op de grote dag. Voor de veiligheidspartners was het vooral belangrijk dat de afspraken en verantwoordelijkheden duidelijk waren en dat de verschillende onderdelen goed op elkaar aansloten.
Want toen Sinterklaas op zaterdag 14 november daadwerkelijk aankwam en de camera’s draaiden, moest iedereen weten wat er van hem of haar werd verwacht.
Het mooiste resultaat? Dat bezoekers niets merken
De intocht zelf is inmiddels achter de rug. Bezoekers en televisiekijkers zagen Sinterklaas, de pieten en een feestelijke televisie-uitzending. Wat zij niet zagen, was de organisatie die daarachter stond. Van publieksvakken en vluchtmogelijkheden tot de bereikbaarheid van hulpdiensten en de samenwerking tussen alle betrokken partijen: veel werk gebeurde buiten het zicht van het publiek.
“Als bezoeker ga je naar een evenement om een leuke dag te hebben”, zegt Kees. “Je denkt er niet meteen over na hoe de veiligheid geregeld is. En dat hoeft ook niet. Wij zorgen er samen voor dat die basis op orde is.”
En misschien is dat wel het mooiste resultaat van al die voorbereiding: dat bezoekers vooral een mooie Sinterklaasintocht hebben meegemaakt en nauwelijks hebben gemerkt hoeveel mensen achter de schermen samenwerkten om die dag veilig te laten verlopen. Of het nu om een lokaal evenement of een landelijke live televisie-uitzending gaat: achter een geslaagde dag staat een team dat vooruitdenkt, samenwerkt en klaarstaat als dat nodig is.
Een geslaagde dag
De voorbereidingen bleken hun waarde te hebben. “De samenwerking tussen de organisatie en de hulpdiensten was cruciaal,” blikt Kees terug. Er waren enkele incidenten, waaronder twee precies op de route van Sinterklaas, vlak voordat hij daar zou arriveren. “We hebben de hulpverlening zo kunnen organiseren dat er goede zorg is verleend, zonder dat het programma van Sinterklaas hinder of vertraging heeft ondervonden.” De GHOR en brandweer kregen hiervoor complimenten van de organisatie.
Ook Harry kijkt tevreden terug op de samenwerking. “De korte lijntjes binnen het Veiligheidsteam en met het Coördinatieteam wierpen hun vruchten af. Dat was tijdens de calamiteiten, waaronder een paar serieuze medische incidenten, heel waardevol.”
En dan waren er de bezoekers. Freddy noemt het “een zonnige topdag”. Met zo’n 25.000 bezoekers waren het er flink meer dan de ruim 18.000 die vooraf waren verwacht. “Toch heb ik geen enkele wanklank gehoord. Het is heel gemoedelijk verlopen en ik heb alleen maar tevreden en blije mensen gezien. We kunnen dus wel zeggen dat het grotendeels is verlopen zoals we hadden gehoopt.”